Cái chết đột ngột của ông hoàng nhạc pop Michael Jackson ngày 26/6 vừa qua không khỏi khiến các fan hâm mộ trên thế giới bàng hoàng. Ở mỗi nơi trên thế giới nơi âm nhạc của anh đã xuất hiện và cuốn mọi người theo lời ca điệu nhạc, hẳn nhiên cũng có những kỷ niệm riêng và những kiểu gắn bó riêng của mình. Và lần lượt những kỷ niệm đó ùa về.
Với một người Việt yêu nhạc bất kỳ nào, khi nhắc tới Michael, ngay tắp lự câu trả lời là Michael Jackson, quen hơn là Mai-cồ hay đôi khi là Mai-cơn. Khó lòng có chỗ đứng cho một Mai-cồ nào khác trong lòng họ, dẫu Michael là một cái tên rất phổ biến. Một thoáng nhìn về lịch sử cũng dễ dàng giúp ta có được một vài điều thú vị.
MJ trong lòng những người trẻ
Thử hỏi một thiếu niên 9x bất kỳ, có teen sẽ biết Michael, nghe Michael, nhưng cũng có khi lại không, khi ở giữa một thế giới âm nhạc phong phú và đa dạng hơn bao giờ hết, Michael chỉ chiếm một góc rất rất nhỏ trong menu MP3 Player hay iPod của teen đó. Trong vài trường hợp khác hiếm hoi, tình yêu âm nhạc dành cho Michael được truyền lại từ anh chị, hay chính cha mẹ, chú bác. Khi đó, những 9x này vẫn có thể say sưa với những Thriller, Smooth Criminal, Billie Jean bất hủ như bất kỳ một bản nhạc hit đình đám nào khác trên MTV, [V] hay thậm chí là Yeah1 TV.
Sớm hơn chút nữa, thế hệ 8x và lứa 7x cuối chiếm tỉ lệ lớn nhất trong số những fan nhiệt thành của Michael Jackson. Chính họ chứ không ai khác là những người hấp thụ trọn vẹn nhất làn sóng âm nhạc thời Mở cửa vào những năm đầu thập niên 90, bằng tất cả những đam mê và háo hức của tuổi mới lớn lúc bấy giờ. Khi băng đĩa nhập ngoại đã thật sự tràn lan trong nước, giới trẻ có thể nghe và hát theo, có thể thán phục những bước nhảy hay thậm chí nhảy theo Michael. Nhiều bạn 8x ôn lại những kỷ niệm đẹp ngày trước, trên các blog cá nhân, như một lần sống lại quá khứ với những cuốn băng video (VHS), băng cassette, poster dán tường. 15 năm trước, thậm chí trào lưu hâm mộ MJ còn lớn đến mức dẫn đến sự ra đời của một bộ phim rất được yêu thích lúc bấy giờ - “Em và Michael”, nói về đam mê của một cô gái trẻ muốn sang tận Mỹ để gặp gỡ thần tượng của đời mình. Âm nhạc trở thành những lời ca gần gũi, ước mơ về thế giới đại đồng, những điều khiến tuổi mới lớn dễ dàng đồng cảm và gắn bó. Độ lệch thời gian khi tiếp xúc với Michael ở Việt Nam chỉ làm cháy bỏng thêm niềm đam mê, và do đó cũng là sự nuối tiếc khi ông không còn trên đỉnh vinh quang cao nhất nữa.
Gần đây, trong những buổi lễ tưởng niệm MJ được tổ chức đồng loạt ở cả Hà Nội và Sài Gòn, cả những teen 9x lẫn các anh chị của thế hệ 7x, 8x đều cùng quây quần bên nhau, chia sẻ những cảm xúc chân thành nhất dành cho thần tượng một thời của mình. Nói ‘âm nhạc không có tuổi’, và ‘tình yêu không có tuổi’, là vậy.
Hoài niệm của một thế hệ đã xa
Trước đó, với thế hệ trung niên, chừng 30, 40 tuổi, hoặc lớn hơn cũng có nhiều điểm thú vị để nói. Đầu tiên, khi băng đĩa còn khan hiếm, nhạc ngoại không còn phổ biến, họ trân trọng những âm thanh “kích động” du nhập hiếm hoi này hơn ai hết, và chia sẻ với mọi người.
Nhưng có khi họ vẫn giữ khoảng cách nhất định, pha vào chút tò mò, hóm hỉnh khi bình luận về “nhạc trẻ” bấy giờ, những ai “vô tình” nghe Michael ở giai đoạn đầu 90. Có thể bắt gặp những mô tả như là “nhảy như có lò xo”, “nhảy như đổ nhớt vô chân” “nhức đầu” khi nói về Michael. Yêu thì yêu rất nhiều, nhưng có ghét thì chỉ khe khẽ mà thôi.
Và ở họ vẫn có một điểm chung: cứ hỏi Mai-cồ là ai cũng biết. Lỡ có đôi khi mắt họ vẫn sáng lên khe khẽ hay mỉm cười khi vô tình nghe lại những khúc hát của “Mai-cồ”, là chính âm thanh của cuộc sống gần gũi quanh mình khi nó đang bắt đầu trở nên sôi động. Khi hay được tin, có người thoáng chạnh lòng, có người thầm tiếc nuối, và tất nhiên có người không khỏi ngậm ngùi.
Sự ra đi của Michael có ý nghĩa gì đó lớn hơn cái chết thông thường của một ngôi sao giải trí. Ở những cộng đồng không phải phương Tây, hấp thụ nền văn hoá bản địa đặc thù, sự ra đi đó như một lời nhắc nhở đến những thành viên rằng: đã có một pop icon xuất hiện và thổi một sinh khí hoàn toàn mới mẻ vào cuộc sống của mình – văn hoá tiêu thụ Tây phương. Theo một cách nào đó, chúng ta biết ơn Michael về những cống hiến của ông cho văn hoá đại chúng – văn hoá pop – là chính những gì hôm nay đang hiện diện quanh ta như một phần tất yếu của cuộc sống hiện đại. Và nay, bức tranh văn hoá ấy bỗng thiếu vắng một phần rất lớn.
